İlber Ortaylı
Türkiye'ye tarihi sevdiren büyük çınar Prof. Dr. İlber Ortaylı, 79 yaşında hayata gözlerini yumdu. Bir süredir sağlık sorunlarıyla mücadele eden duayen tarihçinin ameliyata girmeden önceki son sözleri dikkat çekti.
"BU YOLU AYRI BİR HUŞUYLA GEÇİYORSUN"
Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Ortaylı'nın duygusal ifadeler kullandığı görüldü: "Sabah erkenden ameliyathaneye taşıyorlar; eski İstanbul kâtipleri gibi konuşan bir beyefendi Bülent Bey; "bu uzun bir yoldur" diyor. Uzun koridoru aşıyorsun; ağır ya da hafif ameliyatlara, ne olursa olsun anestezistlere uzanan bir yol… Her zaman için iki derin ihtimalle yüklü. Bu yolu ayrı bir huşuyla geçiyorsun.
Hava değişik ve beni karşılayan anestezist Dr. Ergün Mendeş, fenninin yüksekliğinden önce dil ve edebiyatın anestezisiyle beni karşılıyor. Dr. Ergün Beye anestezist hemşireler Dilşad Yavrutürk ve Melikşah Kopya eşlik ediyor, kendilerine müteşekkirim. Böylesini yaşamadım. Aklıma ister istemez üç bin yıl evvelki Mısır tıbbı geliyor; hakikaten anatomiye dayanan bir bilim.
Türk tıbbı büyük; adeta beş dakikalık gibi görünen bir anestezi muamelesinden sonra arada ne olduğunu hiç bilmiyorum ve dikkat edin, yoğun bakımda değil, yukarıdaki odamdayım. Yapılan işlem böbreklerin üzerinde ciddi bir ameliyat.
Büyük teşekkürü hakeden hocalarımız Başhekim Dr. Erdal M. Aksoy, Dr. Özgür Tezcan, Dr. Özgür Gözer, Dr. Devrim Öztemel, Dr. Mahir Topaloğlu, Dr. Lercan Aslan, Dr. Yakup Kordan, Dr. Mehmet Kanbay, Dr. Oğuzhan Deyneli, Dr. Ayşegül Ketenci, Dr. Ersin Köseoğlu, Dr. Barış Hasbal, Dr. Burçin Sağlam Kurt; süpervezirler (supervisor) Elif Gözcü, Mesut Ermiş, Büşra Köse ve Aysel Armuşen.
Ortaylı'nın sözleri sosyal medyada gündem oldu. İşte o sözler...
"Hayat çok kısa. İnsanlar bazen çok güzel olurlarsa da genç yaşta ayrılabiliyorlar. Bütün mühim olan şey tayin edemeceğimiz bir ömrü verimli hale getirmek. Huzursuz insanlar verimli olamazlar. Hem kendini yer bitirir hem de etrafını. Bunu unutmayın ona göre program yapın.Size mutluluklar, güzel tesadüfler diliyorum."
"TIBBIN ZİRVESİ TÜRKİYE'DE"
Şunu bir kez daha anlıyorum; üç bin yıl sonra tıbbın zirvesi Türkiye'de. İnşallah Almanya ve Amerika yollarında ziyan etmeyiz. Bir bakıma Avrupa Birliği'nin Hindistan'la birleşmesi ahmaklığında Allah bize yardım etti.
Yaklaşık bir haftadır lüks bir otelde değilim; ama bir hastanede de sayılmam. Dünyanın en seçkin sağlık personeliyle, en büyük hekimleriyle birlikteyim. Koç Üniversitesi Hastanesi, Türkiye için gerçek bir kazanım ve bu ülkenin tıpta ne kadar ileri bir noktaya geldiğinin açık bir göstergesi.
Koç Vakfı'nın ve sevgili Semahat Arsel'in memlekete yaptığı en büyük hizmetlerden biri bu hastaneyi kurmak ve bu nitelikte bir kadroyu yetiştirmektir. Buna sahip çıkmayı öğrenmeliyiz; aksi takdirde bir gün çok ararız. Bu kurumun arkasında iki asırlık bir gelenek, askerî tıbbın disiplini ve dünya çapında eczacılık ile cerrahinin birikimi var."
"ORTADOĞU HARİTASINI BİZ ÇİZERİZ"
Program sırasında Ortadoğu'daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ortaylı, bölgenin geleceğine dair dikkat çeken ifadeler kullanmıştı. Usta tarihçi konuşmasında şu sözleri dile getirmişti:
"Ortadoğu'da bir harita çizilecekse biz çizeriz. Biz burada yaşıyoruz. Gidecek başka bir yerimiz yok. Denize buradan çıktık, uzaya da buradan çıkarız. Biz burada olduğumuz sürece de bizden başkası çizemez."
"AMELİYAT SONRASI YENİDEN KATILACAĞIM" DEMİŞTİ
Röportaj sırasında sağlık durumuna da değinen Ortaylı, geçireceği ameliyatın ardından yeniden programa katılacağını söylemişti. Ancak usta tarihçi, ilerleyen dönemde yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle bir süre hastanede tedavi görmüş ve hayatını kaybetmişti.
Ortaylı'nın vefatının ardından bu röportaj, ünlü tarihçinin kamuoyuna yaptığı son televizyon söyleşisi olarak kayıtlara geçti.
"HERHALDE GELİBOLU OLUR"
Ortaylı'nın geçmişte verdiği bir röportajda vasiyetini açıkladığı öğrenildi. Ortaylı'nın söz konusu röportajda, "Mezarınızla ilgili bir vasiyetiniz var mı?" sorusuna, "Herhalde Gelibolu olur. Burada istemiyorum. Kalabalık sevmiyorum" yanıtını verdiği görüldü.
PAZARTESİ, SON YOLCULUĞUNA UĞURLANACAK
Öte yandan Ortaylı'nın cenaze programı da belli oldu. Ortaylı, pazartesi günü İstanbul'da son yolculuğuna uğurlanacak.
İLBER ORTAYLI KİMDİR?
1947 Avusturya/Bregenz doğumludur. İlk ve ortaöğrenimini İstanbul ve Ankara'da tamamlamıştır.1965'te Ankara Atatürk Lisesi'nden mezun olmuştur. 1968 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ile Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih bölümünü bitirmiştir. Daha sonraları Viyana Üniversitesi'nde Slavistik ve Orientalistik okumuştur.
Yüksek lisans çalışmasını Chicago Üniversitesi'nde Prof. Halil İnalcık ile yapmıştır. 1978'de A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden "Tanzimat Sonrası Mahalli İdareler" adlı tezi ile doktora derecesi almıştır. 1979'da "Osmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfuzu" adlı çalışmasıyla doçent, 1989 yılında da profesör olmuştur. Viyana, Berlin, Paris, Princeton, Moskova, Roma, Münih, Strazburg, Yanya, Sofya, Kiel, Cambridge, Oxford ve Tunus Üniversitelerinde misafir öğretim üyeliği yapmış, seminerler ve konferanslar vermiştir. Yerli ve yabancı bilimsel dergilerde 16. yüzyıl ila 19. yüzyılı Osmanlı tarihi ve Rusya tarihi ile ilgili makaleleri yayımlanmıştır.
1989-2002 yılları arasında Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde İdare Tarihi Bilim Dalı Başkanı olarak görev yapmış, 2002'de Galatasaray Üniversitesi'ne, 2 yıl sonra da Bilkent Üniversitesi'ne geçmiştir. 2005 yılında Topkapı Sarayı Müdürlüğü görevine atanmıştır. Halen de bu görevini yürütmektedir. Şu anda Galatasaray Üniversitesi'nde de tarih dersleri vermektedir. İlber Ortaylı ayrıca Uluslararası Osmanlı Etütleri Komitesi yönetim kurulu üyesi ve Avrupa İranoloji Cemiyeti üyesidir. Türkçe, Osmanlıca, Kırım Tatarca, Arapça, Farsça, Almanca, Fransızca, İtalyanca, Latince, Yunanca, Rusça, Slovakça, Romence, Sırpça, Hırvatça ve Boşnakça bilmektedir.
"BU YOLU AYRI BİR HUŞUYLA GEÇİYORSUN"
Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Ortaylı'nın duygusal ifadeler kullandığı görüldü: "Sabah erkenden ameliyathaneye taşıyorlar; eski İstanbul kâtipleri gibi konuşan bir beyefendi Bülent Bey; "bu uzun bir yoldur" diyor. Uzun koridoru aşıyorsun; ağır ya da hafif ameliyatlara, ne olursa olsun anestezistlere uzanan bir yol… Her zaman için iki derin ihtimalle yüklü. Bu yolu ayrı bir huşuyla geçiyorsun.
Hava değişik ve beni karşılayan anestezist Dr. Ergün Mendeş, fenninin yüksekliğinden önce dil ve edebiyatın anestezisiyle beni karşılıyor. Dr. Ergün Beye anestezist hemşireler Dilşad Yavrutürk ve Melikşah Kopya eşlik ediyor, kendilerine müteşekkirim. Böylesini yaşamadım. Aklıma ister istemez üç bin yıl evvelki Mısır tıbbı geliyor; hakikaten anatomiye dayanan bir bilim.
Türk tıbbı büyük; adeta beş dakikalık gibi görünen bir anestezi muamelesinden sonra arada ne olduğunu hiç bilmiyorum ve dikkat edin, yoğun bakımda değil, yukarıdaki odamdayım. Yapılan işlem böbreklerin üzerinde ciddi bir ameliyat.
Büyük teşekkürü hakeden hocalarımız Başhekim Dr. Erdal M. Aksoy, Dr. Özgür Tezcan, Dr. Özgür Gözer, Dr. Devrim Öztemel, Dr. Mahir Topaloğlu, Dr. Lercan Aslan, Dr. Yakup Kordan, Dr. Mehmet Kanbay, Dr. Oğuzhan Deyneli, Dr. Ayşegül Ketenci, Dr. Ersin Köseoğlu, Dr. Barış Hasbal, Dr. Burçin Sağlam Kurt; süpervezirler (supervisor) Elif Gözcü, Mesut Ermiş, Büşra Köse ve Aysel Armuşen.
Ortaylı'nın sözleri sosyal medyada gündem oldu. İşte o sözler...
"Hayat çok kısa. İnsanlar bazen çok güzel olurlarsa da genç yaşta ayrılabiliyorlar. Bütün mühim olan şey tayin edemeceğimiz bir ömrü verimli hale getirmek. Huzursuz insanlar verimli olamazlar. Hem kendini yer bitirir hem de etrafını. Bunu unutmayın ona göre program yapın.Size mutluluklar, güzel tesadüfler diliyorum."
"TIBBIN ZİRVESİ TÜRKİYE'DE"
Şunu bir kez daha anlıyorum; üç bin yıl sonra tıbbın zirvesi Türkiye'de. İnşallah Almanya ve Amerika yollarında ziyan etmeyiz. Bir bakıma Avrupa Birliği'nin Hindistan'la birleşmesi ahmaklığında Allah bize yardım etti.
Yaklaşık bir haftadır lüks bir otelde değilim; ama bir hastanede de sayılmam. Dünyanın en seçkin sağlık personeliyle, en büyük hekimleriyle birlikteyim. Koç Üniversitesi Hastanesi, Türkiye için gerçek bir kazanım ve bu ülkenin tıpta ne kadar ileri bir noktaya geldiğinin açık bir göstergesi.
Koç Vakfı'nın ve sevgili Semahat Arsel'in memlekete yaptığı en büyük hizmetlerden biri bu hastaneyi kurmak ve bu nitelikte bir kadroyu yetiştirmektir. Buna sahip çıkmayı öğrenmeliyiz; aksi takdirde bir gün çok ararız. Bu kurumun arkasında iki asırlık bir gelenek, askerî tıbbın disiplini ve dünya çapında eczacılık ile cerrahinin birikimi var."
"ORTADOĞU HARİTASINI BİZ ÇİZERİZ"
Program sırasında Ortadoğu'daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ortaylı, bölgenin geleceğine dair dikkat çeken ifadeler kullanmıştı. Usta tarihçi konuşmasında şu sözleri dile getirmişti:
"Ortadoğu'da bir harita çizilecekse biz çizeriz. Biz burada yaşıyoruz. Gidecek başka bir yerimiz yok. Denize buradan çıktık, uzaya da buradan çıkarız. Biz burada olduğumuz sürece de bizden başkası çizemez."
"AMELİYAT SONRASI YENİDEN KATILACAĞIM" DEMİŞTİ
Röportaj sırasında sağlık durumuna da değinen Ortaylı, geçireceği ameliyatın ardından yeniden programa katılacağını söylemişti. Ancak usta tarihçi, ilerleyen dönemde yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle bir süre hastanede tedavi görmüş ve hayatını kaybetmişti.
Ortaylı'nın vefatının ardından bu röportaj, ünlü tarihçinin kamuoyuna yaptığı son televizyon söyleşisi olarak kayıtlara geçti.
"HERHALDE GELİBOLU OLUR"
Ortaylı'nın geçmişte verdiği bir röportajda vasiyetini açıkladığı öğrenildi. Ortaylı'nın söz konusu röportajda, "Mezarınızla ilgili bir vasiyetiniz var mı?" sorusuna, "Herhalde Gelibolu olur. Burada istemiyorum. Kalabalık sevmiyorum" yanıtını verdiği görüldü.
PAZARTESİ, SON YOLCULUĞUNA UĞURLANACAK
Öte yandan Ortaylı'nın cenaze programı da belli oldu. Ortaylı, pazartesi günü İstanbul'da son yolculuğuna uğurlanacak.
İLBER ORTAYLI KİMDİR?
1947 Avusturya/Bregenz doğumludur. İlk ve ortaöğrenimini İstanbul ve Ankara'da tamamlamıştır.1965'te Ankara Atatürk Lisesi'nden mezun olmuştur. 1968 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ile Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih bölümünü bitirmiştir. Daha sonraları Viyana Üniversitesi'nde Slavistik ve Orientalistik okumuştur.
Yüksek lisans çalışmasını Chicago Üniversitesi'nde Prof. Halil İnalcık ile yapmıştır. 1978'de A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden "Tanzimat Sonrası Mahalli İdareler" adlı tezi ile doktora derecesi almıştır. 1979'da "Osmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfuzu" adlı çalışmasıyla doçent, 1989 yılında da profesör olmuştur. Viyana, Berlin, Paris, Princeton, Moskova, Roma, Münih, Strazburg, Yanya, Sofya, Kiel, Cambridge, Oxford ve Tunus Üniversitelerinde misafir öğretim üyeliği yapmış, seminerler ve konferanslar vermiştir. Yerli ve yabancı bilimsel dergilerde 16. yüzyıl ila 19. yüzyılı Osmanlı tarihi ve Rusya tarihi ile ilgili makaleleri yayımlanmıştır.
1989-2002 yılları arasında Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde İdare Tarihi Bilim Dalı Başkanı olarak görev yapmış, 2002'de Galatasaray Üniversitesi'ne, 2 yıl sonra da Bilkent Üniversitesi'ne geçmiştir. 2005 yılında Topkapı Sarayı Müdürlüğü görevine atanmıştır. Halen de bu görevini yürütmektedir. Şu anda Galatasaray Üniversitesi'nde de tarih dersleri vermektedir. İlber Ortaylı ayrıca Uluslararası Osmanlı Etütleri Komitesi yönetim kurulu üyesi ve Avrupa İranoloji Cemiyeti üyesidir. Türkçe, Osmanlıca, Kırım Tatarca, Arapça, Farsça, Almanca, Fransızca, İtalyanca, Latince, Yunanca, Rusça, Slovakça, Romence, Sırpça, Hırvatça ve Boşnakça bilmektedir.
